5 WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY
Badanie perfuzyjne serca techniką SPECT
bramkowane sygnałem EKG
Wskazania do wykonania badania
- choroba wieńcowa, martwica mięśnia sercowego
- ocena ruchomości ścian serca - podejrzenie akinezy, hipokinezy lub dyskinezy ścian serca
Stosowany znacznik
Badanie wykonuje się przy pomocy 99m-Tc-MIBI.
Sposób przygotowania pacjenta
Przez 48 godzin przed badaniem nie należy spożywać napojów ani pokarmów zawierających kofeinę. Wskazane jest odstawienie niektórych leków - beta-blokerów, antagonistów wapnia oraz długo działających nitratów, jednak należy to skonsultować z lekarzem kardiologiem i kierującym na badanie. W dniu badania należy być na czczo i przynieść ze sobą mleko, seki topione i czekladę oraz wygodne buty i ubranie, jeśli wykonana ma być także próba wysiłkowa (bieg na bieżni).
Zasada badania
Badanie polega na pomiarze aktywności znacznika znajdującej się w sercu w kolejnych fazach cyklu pracy serca, kontrolowanych dzięki sprzężeniu z aparaturą do EKG. Procesem zbierania danych kieruje tzw. bramka fizjologiczna, którą jest zapis EKG: wystąpienie w zapisie załamka R uruchamia rejestrację sekwencji obrazów scyntygraficznych. Badający ustala ile obrazów ma być zarejestrowane pomiędzy dwoma sąsiednimi załamkami R (zaleca się 16 obrazów/cykl). Ponieważ liczba zliczeń zebrana podczas jednego cyklu jest niewystarczająca dla uzyskania wiarygodnego obrazu pracy serca, następuje sumowanie obrazów otrzymanych z rejestracji kilkudziesięciu cyklów dla każdego położenia gammakamery. W trakcie badania gammakmera przemieszcza się wokół klatki piersiowej pacjenta o 180 stopni wykonując kolejne projekcje (co 5 stopni), pozwalające następnie odtworzyć trójwymiarowy obraz serca i jego dowolne przekroje tomograficzne.
Wynikiem badania przekroje tomograficzne obrazujące stopień ukrwienia sćian mięśnia sercowego oraz krzywe zmian aktywności w rzucie serca, na podstawie których oszacować można frakcję wyrzutową lewej komory - jeden z najważniejszych parametrów określających czynność komory serca.
Przebieg badania
Badanie jest jedno lub dwudniowe. W pierwszym dniu badania wykonywana jest próba wysiłkowa (chyba, że nie jest ona zalecana przez lekarza kierującego - wówczas wykonywane jest tylko badanie spoczynkowe). W zależności od wyniku badania wysiłkowego - lekarz w naszym zakładzie decyduje o koniczności przeprowadzenia badania spoczynkowego.
Na szczycie wysiłku na bieżni podawany jest pacjentowi dożylnie (przez założony uprzednio wenflon) znacznik promieniotwórczy. Następnie pacjent czeka około 40 minut, podczas których powinien spożyć przyniesione ze sobą śniadanie składające się z serków topionych, mleka i czekolady - ma to na celu usunięcie znacznika z jelit i wątroby pacjenta, by umożliwić lepsze zobrazowanie mięśnia sercowego. Zaleca się też, aby w tym czasie pacjent spacerował.
Jeżeli stan pacjenta lub współistniejące inne schorzenia wykluczają możliwość wykonania próby wysiłkowej, zastępuje się ją testem farmakologicznym z użyciem dopaminy, dobutaminy, adenozyny lub dipirydamolu.
Następnie przeprowadzane jest właściwe badanie - pacjent zostaje ułożony na łóżku pod gammakamerą, która rejestruje obraz mięśnia sercowego powoli obracając się o 180 stopni wokół jego klatki piersiowej, co trwa około 15 minut.
Przykładowe wyniki
Analiza obrazów scyntygraficznych polega na ocenie równomierności gromadzenia znacznika w obrębie mięśnia sercowego. Komputerowa obróbka wyników badań pozwala otrzymać obraz przekrojów ściany mięśnia sercowego lewej komory i ocenić stopień jej ukrwienia oraz stworzyć trójwymiarowe rekonstrukcje. Interpretacja obrazów trójwymiarowych jest stosunkowo trudna i wymaga bardzo dobrej znajomści anatomicznej budowy serca oraz możliwych artefaktów. Dokładniejszą analizę umożliwia prezentacja scyntygramów w postaci tzw. "byczego oka". Jest to mapka rozkładu znacznika utworzona na podstawie kolejnych przekrojów poprzecznych - ma więc ona kształt koła wypełnionego koncentrycznymi pierścieniamim. reprezentującymi przekroje: od koniuszkowego w środku do przydpodstawnego na obwodzie.
Dzięki połączeniu tego badania z rejestracją sygnału EKG stworzyć można rekonstrukcje czterowymiarowe - uwzględniające zależność od czasu i pozwalające na ocenę zaburzeń przepływu krwi w mięśniu sercowym (jak w zwykłym badaniu perfuzyjnym) ale dodatkowo dające możliwość oceny ruchomości ścian serca oraz frakcji wyrzutowej. Przy pomocy odpowiedniego oprogramowania można porównywać zarysy wewnętrzenj ściany lewej komory w czasie kolejnych faz cyklu pracy serca i ocenić jego objętość oraz jej zmiany.
Powrót