5 WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY
LIMFOSCYNTYGRAFIA
Wskazania do wykonania badania
- diagnostyka różnicowa obrzęku - określenie podłoża obrzęku
- ocena kierunku spływu chłonki przed zabiegiem operacyjnym usunięcia nowotworu złośliwego (czerniaka, raka sutka) - ocena węzła wartowniczego.
Zasada badania
Badanie pomocne jest w ustalaniu rozległości i kierunku szerzenia się procesu nowotworowego (głównie raka sutka, czerniaka, tułowia oraz nowotworów umiejscowionych w miednicy małej). Polega ono na wstrzyknięciu podskórnie (zabieg nieco bolesny) preparatu znakowanego izotopowo. Przez naczynia limfatyczne jest on następnie odprowadzany do węzłów chłonnych, gdzie jest rozkładany. W przypadku prawidłowego funkcjonowania węzłów chłonnych - są one szybko uwidaczniane w badaniu. Brak uwidocznienia węzłów chłonnych może być następstwem ich zmian zapalnych lub nowotworowych - wykonanie badania ułatwia więc prawidłowe zaplanowanie zabiegu operacyjnego mającego na celu usunięcie nowotworu. Węzłach chłonne nie są widoczne także u osób, u których wykonano ich usunięci podczas operacji onkologicznej. Celem badania jest wówczas ocena dróg odprowadzania limfy. Badanie to może być także pomocne w rozpoznawaniu przyczyny obrzęku limfatycznego.
Stosowany znacznik
W naszej pracowni badanie to wykonuje się jednym z dwóch znaczników: 99m-Tc-nanoalbumon lub 99m-Tc-IgG o aktywności 55,5-111 MBq (1,5-3 mCi).
Sposób przygotowania pacjenta
Nie ma żadnych wskazań
Przebieg badania
Znacznik podawany jest poprzez podskórne wstrzyknięie w skórę grzbeitu stóp lub międzypalcowo w obu kończynach (wstrzyknięcie znacznika powoduje przejściowe pieczenie). Pierwsze obrazowanie wykonywane jest zaraz po podaniu znacznika. W zależności od wskazań lekarza wykonywane są też późniejsze obrazowania po około 2-3 godzinach od podania znacznika. W okresie pomiędzy obrazowaniamia pacjent powinien spacerować i ruszać palcami stóp.
Przykładowe wyniki
Prawidłowy
W warunkach prawidłowego przepływu chłonki, po około 1-2 h na obrazie widoczne są węzły chłonne podkolanowe, pachwinowe, węzły dookoła tętnic biodrowych oraz paraaortalne (w przypadku badania kończyn dolnych) oraz węzły pachowe i podobojczykowe (w przypadku badania kończyn górnych).
Patologiczny
Asymetria i wydłużenie czasu spływu chłonki wskazuje na istnienie obrzęku, zwłaszcza przy braku uwidocznienia węzłów chłonnych. Często obserwuje się wtedy skórny odpływ chłonki.
Badanie to może też pomóc w ustaleniu, czy węzły chłonne zajęte są przez proces nowotworowy. Świadczy o tym wyraźna asymetria w gromadzeniu znacznika i liczbie uwidocznionych węzłów chłonnych a przede wszystkim nieuwidocznienie niektóych z nich. Należy jednak mieć na uwadze, że jest to obserwacja niespecyficzna - obraz taki może towarzyszyć także np. procesowi zapalnemu w obrębie układu limfatycznego lub zmianom zwłóknieniowym powstałym na przykład w wyniku zastosowania radioterapii.
Powrót