5 WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY
SCYNTYGRAFIA PŁUC
W pracowni naszej wykonuje się dwa typy badań płuc: badanie perfuzyjne polegające na ocenie ukrwienia płuc (obserwuje się krążenie krwi w naczyniach zaopatrujących płuca) oraz badanie wentylacyjne umożliwiające ocenę drożności drzewa oskrzelowego i płuc (obserwuje się przemieszczanie powietrza w płucach). Obydwa typy badań omówione zostały poniżej:
Perfuzyjna scyntygrafia płuc
Wskazania do wykonania badania
- zatorowość płucna,
- niewydolność oddechowa niejasnego pochodzenia,
- ocena regionalnej perfuzji płuc, np. po leczeniu antygoagulantami, w nabytych chorobach płuc (astma, nowotwory),
- nowotwory płuc (przede wszystkim rak oskrzela) - warto wykonać badanie przed kwalifikacją chorego do zabiegu operacyjnego,
- różnicowanie pomiędzy pierwotnym a wtórnym nadciśnieniem płucnym,
- niektóre wady wrodzone, np.: zwężenie tętnicy płucnej lub hipoplazja płuca,
- niektóre wady serca.
Przeciwwskazania do wykonania badania
- przeciek prawo-lewy w sercu
- ciężkie nadciśnienie płucne
- uczulenie na ludzką albuminę
- ciąża
Stosowany znacznik
Mikrosfery albuminowe, o komercyjnej nazwie Pulmocis, znakowane technetem 99m-Tc o aktywności z zakresu 40-150 MBq.
Zasada badania
Badanie przeprowadza się wstrzykując dożylnie preparat znakowany izotopowo - mikrosfery albuminowe (w przypadku łączenia tego badania z flebografią - scyntygrafią naczyń żylnych, znacznik wstrzykuje się do żył grzbietowych stóp). Mikrosfery przemieszczają się razem z krwią: żyłą do prawej komory serca, następnie do płuc, gdzie zostają zatrzymane w naczyniach przedwłosowatych ze względu na swój rozmiar uniemożliwiający im swobodną wędrówkę naczyniami włosowatymi. Pasaż znacznika obserwuje się przy pomocy odpowiedniej aparatury. U osób zdrowych obserwuje się mniej więcej równomierne rozmieszczenie znacznika w płucach, proporcjonalne do ukrwienia, jednak u osób, u których występuje niedrożność naczyń krwionośnych w obrębie płuc - widoczne są obszary, do których znacznik, a więc i krew nie dociera.
Sposób przygotowania pacjenta
Nie ma żadnych wymagań. Wskazane jest przyniesienie przez pacjenta zdjęcia rentgenowskiego, które może być przydatne naszym lekarzom w analizie wyniku badania (dostarczone przez pacjenta wyniki badań, poprzedzających skierowania na scyntygrafię, zwracamy wraz z wynikiem i opisem naszego badania).
Przebieg badania
Badanie trwa około 1 godz. Przez 20 minut po wstrzyknięciu znacznika wykonywana jest rejestracja obrazu płuc z sześciu stron (z przodu, z tyłu oraz skosów)
Przykładowe wyniki
Prawidłowy
U osób zdrowych obserwuje się mniej więcej równomierne rozmieszczenie znacznika w płucach z większym jego gromadzeniem w dolnej połowie płuc. Dolne granice płuc są zazwyczaj nieostre co spowodowane jest ruchomością oddechową.
Patologiczny
U pacjentów, u których występuje niedrożność naczyń krwionośnych w obrębie płuc - widoczne są klinowate obszary, do których znacznik, a więc i krew nie dociera.
Wentylacyjna scyntygrafia płuc
Wskazania do wykonania badania
- badanie uzupełniające w przypadku podejrzenia zatoru w krążeniu płucnym,
- ocena regionalnej wentylacji płuc
- w chorobach prowadzących do zwężenia dróg oddechowych,
- w śródmiąższowych chorobach płuc - sprawdzenie przepuszczalności nabłonka płucnego.
Zasada badania
Badanie wykonuje się przy pomocy preparatu znakowanego izotopowo wdychanego przez pacjenta. Cząsteczki wdychanego preparatu mają bardzo małe rozmiary i łatwo docierają do pęcherzyków płucnych jeżeli na ich drodze nie znajdują się poważne przeszkody w rodzaju przewężenia dróg oddechowych lub całkowitej ich niedrożności. W przypadku istnienia takich przeszkód obserwuje się zarówno wchłanianie preparatu jak i jego usuwanie z płuc wolniejsze niż w przypadku osoby zdrowej, ponieważ cząsteczkom trudno "przedostać się" przez drogi oddechowe. W przypadku całkowitej niedrożności obserwuje się nieobecność preparatu w niektórych obszarach płuc.
Stosowany znacznik
W naszej pracowni do badań wentylacyjnych stosuje się rozpylony DTPA (kwas di-etyleno-triamino-penta-octowy) znakowany technetem 99m-Tc.
Sposób przygotowania pacjenta
Nie ma żadnych wymagań co do przygotowania jednak podczas badania konieczna jest współpraca pacjenta - musi on zaczerpnąć do płuc znacznik i wstrzymać oddech na około 20 sekund. Następnie przez około 5 minut pacjent musi oddychać powietrzem z podłączonego aparatu.
Wskazane jest przyniesienie przez pacjenta zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej, które może być przydatne naszym lekarzom w analizie wyniku badania (dostarczone przez pacjenta wyniki innych badań, poprzedzających skierowania na scyntygrafię, zwracamy wraz z wynikiem i opisem naszego badania).
Przebieg badania
Badanie trwa około 1 godz. Pacjent wdycha przygotowany radiofarmaceutyku a następnie przez 20 minut wykonywana jest rejestracja obrazu płuc z sześciu stron (z przodu, z tyłu oraz skosów przednich i tylnich).
Przykładowe wyniki
Prawidłowy
W obrazie prawidłowym stwierdza się równomierne rozmieszczenie znacznika.
Patologiczny
Często stosuje się skojarzone badanie perfuzyjne i wentylacyjne - porównanie tych dwóch obrazów ma dużą wartość diagnostyczną. W przypadku zatorowości płucnej widoczne są ogniska zminiejszonego gormadzenia znacznika w scyntygrafii perfuzyjnej podczas gdy obraz scyntygrafii entylacyjnej jest prawidłowy.
Powrót