5 WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY
SŁOWNICZEK
aktywność, radioaktywność - szybkość rozpadu; liczna rozpadów promieniotwórczych następujących w ciągu jednej sekundy. Jednostką aktywności jest bekerel 1 Bq=1 rozpad na sekundę (stara jednostka kiur 1 Ci = 37 GBq).
angioscyntygrafia - scyntygraficzne badanie naczyń krwionośnych.
AP - projekcja przednio-tylna (z ang. anterio-posterior).
DTPA - kwas dietylenotriaminopentaoctowy, związek chemiczny, który po połączeniu z pierwiastkiem promieniotwórczym wykorzystywany jest w badaniach scyntygraficznych, głównie w badaniach nerek i mózgu.
EC - etylenodicysteina, związek chemiczny, który po połączeniu z pierwiastkiem promieniotwórczym wykorzystywany jest w badaniach scyntygraficznych, głównie w badaniach nerek.
ECD - ester dietylowy etylenodicysteiny, lipofilny związek chemiczny, który po połączeniu z pierwiastkiem promieniotwórczym wykorzystywany jest w badaniach scyntygraficznych, głównie w badaniach mózgu.
flebografia - scyntygraficzne badanie naczyń żylnych, inaczej wenografia.
gammakamera - urządzenie elektroniczne umożliwiające obrazowanie rozmieszczenia znacznika w ciele pacjenta. Istnieje wiele typów gammakamer, wśród nich gammakamery: planarne (umożliwiające obrazowanie dwuwymiarowe) i gammakamery typu SPECT, rotujące (umożliwiające obrazowanie trójwymiarowe). Te ostatnie mogą posiadać jedną lub więcej (dwie, trzy) głowice z detektorami.
HMPAO - heksametyleno-propylo-aminooksym, lipofilny związek chemiczny, który po połączeniu z pierwiastkiem promieniotwórczym wykorzystywany jest w badaniach scyntygraficznych, głównie w badaniach mózgu i detekcji stanów zapalnych.
kolimacja - ograniczenie pola widzenia detektora stosowanego do pomiarów promieniowania; osiąga się ją poprzez zastosowanie kolimatora, który ma wpływ na wielkość, kształt i charakterystykę pola widzenia detektora oraz na jego czułość i zdolność rozdzielczą.
kolimator - płyta ołowiana umieszczana na przedniej powierzchni głowicy gammakamery, umożliwiająca prawidłowe odtworzenie rozkładu znacznika w ciele pacjenta.
licznik scyntylacyjny - urządzenie służące do detekcji promieniowania jonizującego; składa się z kryształu scyntylacyjnego w odpowiednio dobranej osłonie (kolimatorze); powielacza fotoelektronowego, zasilacza wysokiego napięcia, wzmacniacza, analizatora amplitudy oraz przelicznika i/lub rejestratora; stosowany jest w medycynie do pomiaru aktywności in vivo i in vitro.
limfoscyntygrafia - scyntygraficzne badanie układu limfatycznego - węzłów chłonnych i dróg limfatycznych.
MAG3 - merkaproacetylotrigliceryna, wiązek chemiczny, który po połączeniu z pierwiastkiem promieniotwórczym wykorzystywany jest w badaniach scyntygraficznych, głównie dynamicznej scyntygrafii nerek.
MBq - megabekerel, jednostka aktywności a zarazem ilości substancji promieniotwórczej oznaczająca taką ilość, że w ciągu jednej sekundy następuje w niej milion rozpadów promieniotwórczych.
MDP - kwas metylenodifosfoniowy, związek chemiczny, który po połączeniu z pierwiastkiem promieniotwórczym wykorzystywany jest w badaniach scyntygraficznych, głównie w badaniach układu kostnego.
PA - projekcja tylnio-przednia (z ang. posterio-anterior).
perfuzja - ukrwienie.
radioaktywność - patrz: aktywność
radiofarmaceutyk - substancja zawierająca w swoim składzie izotop promieniotwórczy, odgrywający rolę znacznika w badaniach in vitro i in vivo w diagnostyce izotopowej lub wywołujący efekt terapeutyczny podczas zabiegów leczniczych.
RIA, IRMA - skróty nazw metod radioimmunologicznej (z ang. Radio-Immuno Assay) i immunoradiometrycznej, służących do oznaczania śladowych stężeń hormonów, witamin bądź leków w materiale biologicznym pobranym od pacjenta.
ROI - region zainteresowania na obrazie scyntygraficznym (z ang. Region Of Interest), zakreślany za pomocą oprogramowania diagnostycznego, w którym analizowane są zmiany aktywności znacznika.
scyntygrafia - metoda diagnostyczna w medycynie nuklearnej polegająca na zobrazowaniu rozmieszczenia odpowiednio dobranego radiofarmaceutyku w tkance.
scyntylator - substancja stała (np. kryształ NaI aktywowany talem Tl) lub ciekła (rzadko gazowa), która absorbując promieniowanie jonizujące przetwarza je na błyski świetlne zwane scyntylacjami.
SPECT lub SPET - tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (z ang. Single Photon Emission Computerized Tomography), technika badania scyntygraficznego umożliwiająca uzyskanie warstwowych obrazów rozmieszczenia znacznika emitującego pojedyncze kwanty promieniowania a przez to trójwymiarową rekonstrukcję obrazu; gammakamera do badań SPECT wykonuje rotację wokół osi pacjenta i wyposażona jest w system komputerowy do przetwarzania obrazów.
Tc - patrz: technet
technet - pierwiastek chemiczny o symbolu Tc należący do grupy VII B w układzie okresowym, liczba atomowa 43, masa atomowa (najtrwalszego izotopu) 97,9. Znanych jest 25 izotopów technetu, wszystkie promieniotwórcze.
Technet nie występuje w skorupie ziemskiej, zawarty jest natomiast w materii gwiazd, gdzie powstaje w wyniku syntezy termojądrowej. Otrzymuje się go jako produkt rozpadu izotopu 235-U albo bombardując izotopy molibdenu lub niobu odpowiednimi cząstkami.
Technet stosowany jest jako inhibitor korozji stopów żelaza i wskaźnik promieniotwórczy. Związki chemiczne znakowane izotopem 99m-Tc, którego czas połowicznego zaniku wynosi 6 godzin używane są w scyntygrafii.
Powrót
